على ربانى گلپايگانى

42

درآمدى به شيعه شناسى ( فارسى )

« بديهى است اين‌چنين امتيازات و فضايل اختصاصى ديگر كه مورد اتفاق همگان بود و علاقه شديدى كه پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله به على عليه السّلام داشت طبعا عده‌اى از ياران پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله را كه شيفتگان فضيلت و حقيقت بودند بر اين وامىداشت كه على عليه السّلام را دوست داشته به دورش گرد آيند و از او پيروى كنند ، چنان‌كه عده‌اى را بر حسد و كينه آن حضرت وامىداشت . گذشته از همه‌ى اينها نام « شيعه‌ى على » و شيعه‌ى اهل بيت در سخنان پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله بسيار ديده مىشود » . « 1 » با دقّت در اين نظريه روشن مىشود كه مقصود اين نيست كه در عصر رسالت مسأله‌ى امامت مورد بحث و گفت‌وگوى مسلمانان واقع شده ، گروهى امامت على عليه السّلام را برگزيده ، و گروهى آن را نپذيرفته‌اند و بدين جهت گروه نخست شيعه ناميده شده‌اند ، تا گفته شود در آن زمان مسأله‌ى امامت بدين صورت مطرح نبوده و اختلافى در اين‌باره پديد نيامده است ، بلكه مقصود وجود گروهى از صحابه است كه به احاديث نبوى در مورد على عليه السّلام و شأن و منزلت او نزد پيامبر صلّى اللّه عليه و آله توجه نموده و او را حامل اسرار نبوى و شارح معارف او مىدانستند ، و به اين دليل به او ارادت مىورزيدند ، و پيروى از او را راه درست و پيروى از پيامبر مىدانستند . اين افراد ، همان كسانىاند كه پس از رحلت پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله از هواداران و پيروان خاص امام على عليه السّلام به شمار مىآمدند . اين گروه را پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله شيعه‌ى على ناميده است . ديدگاه دوم گروهى از محققان و مورّخان ، تاريخ پيدايش شيعه را پس از رحلت پيامبر

--> ( 1 ) . شيعه در اسلام ، ص 5 - 7 .